Μεθοδολογία

Η έρευνα σχετικά με τις «ψευδείς ειδήσεις» ή τις παραπλανητικές πληροφορίες που συνδέονται με τη διάκριση ή την κατήχηση είναι ένα περίπλοκο θέμα το οποίο, αφενός, απαιτεί ένα ευρύ σύνολο ψηφιακών δεξιοτήτων και, αφετέρου, για την ανάπτυξη των συγκεκριμένων δεξιοτήτων είναι απαραίτητο ένα κατάλληλο μαθησιακό περιβάλλον. Η διερευνητική μάθηση (ή μάθηση με βάση την έρευνα) ικανοποιεί τις παραπάνω απαιτήσεις λόγω των παρακινητικών και μεθοδολογικών πτυχών που προσφέρει και μπορεί, ως εκ τούτου, να είναι μια κατάλληλη μέθοδος για τους μαθητές που διερευνούν το θέμα των «ψευδών ειδήσεων» ή των παραπλανητικών πληροφοριών που σχετίζονται με διακρίσεις ή κατήχηση.

Επιτρέπει στους μαθητές να χρησιμοποιούν μεθόδους έρευνας οι οποίες συνδέονται στενά με το συγκεκριμένο ερευνητικό αντικείμενο. Η ερευνητική διαδικασία διδάσκει στους μαθητές να αξιολογούν με κριτικό πνεύμα τις πληροφορίες αντί να απορροφούν απλώς τα δεδομένα. Με αυτόν τον τρόπο, υποστηρίζει την ανάπτυξη δεξιοτήτων που είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση ψεύτικων ειδήσεων ή παραπλανητικών πληροφοριών.

Το έργο προσφέρει έναν οδηγό για τους εκπαιδευτικούς που επιθυμούν να εφαρμόσουν τη διερευνητική μάθηση σε μια ομάδα μαθητών οι οποίοι διεξάγουν έρευνα για ένα θέμα σχετικό με τις «ψευδείς ειδήσεις».  Προσφέρεται, επίσης, μια επισκόπηση της μεθοδολογίας μάθησης καθώς και ένας οδηγός βήμα προς βήμα για την ανάθεση εργασιών στους μαθητές.

Προκειμένου οι εκπαιδευτικοί να μπορέσουν να καθοδηγήσουν τους μαθητές τους στην ενσωμάτωση (ψηφιακών) μέσων και στη μετατροπή της μαθησιακής διαδικασίας σε ψηφιακή εργασία με αποτελεσματικό τρόπο, παρέχεται, επιπρόσθετα, ένα ευέλικτο πλαίσιο χρήσης ψηφιακών μέσων.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη μεθοδολογία διδασκαλίας και το πλαίσιο για τη μετατροπή της μαθησιακής διαδικασίας σε ψηφιακές εργασίες,  προσφέρονται στο Κεφάλαιο 3 και στο Κεφάλαιο 4 του Ψηφιακού Εγχειριδίου.

Σχόλια εκπαιδευτικών από την εμπειρία τους με το πρόγραμμα Digires

Αυστρία

Έμεινα έκπληκτος από τις δεξιότητες που είχαν ήδη οι μαθητές για το σχεδιασμό και τη λήψη μιας ταινίας.  Υπήρχε, λίγο ή πολύ βαθιά γνώση για το πώς να ειπωθεί μια ιστορία σε μια ταινία και, εξαιτίας αυτού, το αποτέλεσμα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί υψηλής ποιότητας.

 Νομίζω ότι το πιο σημαντικό ήταν η συνειδητοποίηση ότι η εκπαίδευση μπορεί να φαίνεται πολύ διαφορετική και ότι το να δουλεύουμε με τη γνώση είναι κάτι πολύ περισσότερο από την απλή απάντηση σε ερωτήσεις και την αποστήθιση.  Είχα την εντύπωση ότι συνειδητοποίησαν πως η γνώση είναι κάτι που δημιουργείται μέσα από το διάλογο, σε μια ζωντανή και ουσιαστική επικοινωνία και συζήτηση.

 Σε ανεξάρτητες ομάδες οι μαθητές συζήτησαν και αποφάσισαν τα επόμενα βήματα και ορόσημα κι έτσι έγιναν υπεύθυνοι για τη δουλειά και το έργο τους.

 Η προσαρμοστικότητα κατά τη διάρκεια του έργου έγινε απαραίτητη, επειδή ανακάλυψαν ότι κατά τη διαδικασία δεν ακολουθούσαν πάντα την προγραμματισμένη πορεία.

 Η ποιότητα ήταν μάλλον υψηλή.  Οι μαθητές είχαν πολύ ενδιαφέρουσες ιδέες και επίσης αντέδρασαν πολύ καλά στην κριτική και τις ανησυχίες και προσπάθησαν να τις εφαρμόσουν.

 Οι μαθητές έπρεπε να κάνουν τη δική τους έρευνα, η οποία περιελάμβανε τον εντοπισμό πηγών και την αναζήτηση νέων πληροφοριών από άλλους ανθρώπους, όταν αυτό χρειαζόταν.

 Καθώς η λήψη μιας ταινίας στοχεύει στην επικοινωνία μεταξύ των θεατών και των παραγωγών της, οι σύντομες συζητήσεις μας για τη δημιουργία ταινιών περιελάμβαναν προβληματισμό σχετικά με τη γλώσσα και την επικοινωνία.  Οι μαθητές έπρεπε να προβλέψουν την υποδοχή της ταινίας ενώ σχεδίαζαν τις ιστορίες τους έτσι ώστε να διηγούνται μια ιστορία με συνέπεια και συνοχή.

 Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι περισσότεροι μαθητές ήταν δύσπιστοι για τις ειδησεογραφικές ιστορίες που είχαν μόνο τίτλους κειμένου και ως επί τω πλείστον μακροσκελείς πηγές, και πίστευαν τις ιστορίες των άλλων ομάδων εάν ήταν «καλά τεκμηριωμένες» με φωτογραφίες και βίντεο.  Στο τέλος, συνειδητοποίησαν ότι οι εικόνες, τα βίντεο, και η πομπώδης γλώσσα, τους έκαναν να πιστεύουν πιο εύκολα ψεύτικες ιστορίες.

 Με τη δημιουργία ενός καλλιτεχνικού προϊόντος, η αυτό-αποτελεσματικότητα μπορεί να αναπτυχθεί σε μεγάλο βαθμό, επειδή αλλάζει την προοπτική από την κατανάλωση της τέχνης μόνο στη δημιουργία της για τον ίδιο το δημιουργό.

 Καθώς οι μαθητές εργάζονταν περισσότερο ή λιγότερο αυτόνομα, η διδασκαλία μου περιορίστηκε στην υποβολή προτάσεων και στην εμπλοκή των διαφόρων ομάδων σε σύντομη συζήτηση σχετικά με το σκοπό του δημιουργικού τους προϊόντος.  Καθώς οι περισσότερες από τις ομάδες αποφάσισαν να γυρίσουν ταινίες, συζητήσαμε τους περιορισμούς και τις δυνατότητες αυτού του μέσου, τις συγκεκριμένες συνθήκες και την προετοιμασία που έπρεπε να γίνει πριν ξεκινήσουμε τις λήψεις.

 Μέσα σε λίγο χρόνο οι μαθητές κατάφεραν να δημιουργήσουν αφίσες για τα αντίστοιχα θέματα οι οποίες θα μπορούσαν να δώσουν στους συμμαθητές τους μια πρώτη ιδέα για το θέμα.  Μερικές ήταν περισσότερο επεξεργασμένες από άλλες, κάτι που αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι ορισμένα θέματα χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να «περάσουν» από άλλα.

Ελλάδα

Όλοι οι μαθητές συμμετείχαν με ενδιαφέρον.  Φάνηκε ότι είχαν «πράγματα να πουν» σχετικά με το θέμα και συμμετείχαν ενεργά στην εκπαιδευτική διαδικασία.

 Μια ομάδα μαθητών έδωσε στην τάξη μια είδηση για διερεύνηση.  Είναι αξιοσημείωτο, ότι οι μαθητές που μοιράστηκαν την είδηση δεν την έλεγξαν προηγουμένως με τα σχετικά εργαλεία ούτε αναρωτήθηκαν γι’ αυτήν, παρότι ήταν καλοί μαθητές τόσο σε γνώσεις όσο και σε δεξιότητες.  Πίστευαν ότι η είδηση είναι αληθινή επειδή αφορούσε την τοπική κοινότητα και προερχόταν από κάποιον φίλο, αλλά κατά τη διαδικασία επαλήθευσης στην τάξη κατέληξαν στο συμπέρασμα πως επρόκειτο για «ψεύτικη είδηση».  Έτσι, έπρεπε να αναθεωρήσουν την αρχική αφελή στάση τους.  Συνειδητοποίησαν τη σημασία της κριτικής στάσης απέναντι στις πληροφορίες και της εξακρίβωσης της εγκυρότητας μιας είδησης πάντα στην καθημερινή τους ζωή.

 Όσοι εργάστηκαν πάνω στο ίδιο θέμα είχαν την ευκαιρία τόσο να επιβεβαιώσουν τη δουλειά τους όσο και να ανακαλύψουν παραλήψεις ή λάθη που τους είχαν διαφύγει.  Ήταν ο καλύτερος τρόπος να μάθουν ο ένας από τον άλλον.

Digital Resistance
Το έργο Digital Resistance είναι έργο χρηματοδοτούμενο από το κοινό πρόγραμμα για το Δημοκρατικό και Ενταξιακό Σχολικό Πολιτισμό σε Λειτουργία (Democratic and Inclusive School Culture in Operation-DISCO) του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2018, βασίζεται στο Πλαίσιο Δεξιοτήτων για τον Δημοκρατικό Πολιτισμό του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και στο Πλαίσιο Ψηφιακών Δεξιοτήτων για Πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στοχεύει στην προώθηση της ψηφιακής ιθαγένειας.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ...
Social Media
DigitalResistanceProject
digitalresistance.project
nofake.gr